به گزارش خبرگزاری قاصدک شرق، کشاورزی ایران در دهههای اخیر با چالشهایی مانند کمبود آب، فرسایش خاک و وابستگی شدید به کود و سموم شیمیایی مواجه بوده است. در این شرایط، انرژی هستهای و فناوریهای مرتبط با آن میتوانند مسیرهایی برای توسعه کشاورزی پایدار و افزایش بهرهوری ارائه دهند.
در استانهایی مانند کردستان که کشاورزی سنتی نقش مهمی در اقتصاد دارد، برخی کشاورزان تجربههای مثبتی از کاربرد فناوریهای هستهای کسب کردهاند. محمدرضا حسنی، کشاورز اهل سقز، از بهبود کیفیت محصولات و کاهش هزینهها در گلخانهای که از انرژی پاک هستهای بهره میبرد، خبر میدهد.
کاربردهای انرژی هستهای در کشاورزی فراتر از تولید برق یا گرما است و شامل حوزههایی مانند اصلاح بذر، کنترل آفات، افزایش ماندگاری محصولات و تولید کودهای ویژه میشود. با این حال، آگاهی بسیاری از کشاورزان نسبت به این قابلیتها محدود است و نهادهای مسئول نیز ترویج گستردهای در این زمینه انجام ندادهاند.
تجربه میدانی کشاورزان
حسن کریمی، کشاورز اهل بانه، از مشارکت در یک پروژه پایلوت با استفاده از کود هستهای میگوید که منجر به افزایش ۲۰ درصدی محصول گندم و بهبود کیفیت دانهها شده است.
زهرا موسوی، کشاورز گلخانهای اهل سنندج نیز از تأمین حرارت و نور مکمل گلخانه با انرژی هستهای بهره برده و توانسته تولید محصولاتی مانند توتفرنگی و خیار را در فصل زمستان ممکن کند. به گفته وی، این روش نسبت به استفاده از سوختهای فسیلی هزینه کمتری دارد و کیفیت محصول را نیز افزایش میدهد.
اصلاح بذر و افزایش مقاومت
یکی از کاربردهای کلیدی فناوری هستهای در کشاورزی، اصلاح بذر از طریق تابشهای کنترلشده است. این روش میتواند مقاومت گیاهان را در برابر خشکی، شوری و بیماریها افزایش دهد. در ایران، برنامهای برای تولید بذرهای اصلاحشده از دهه ۱۳۷۰ آغاز شده و تاکنون انواعی از بذرهای گندم، جو و برنج به کشاورزان ارائه شده است.
کنترل آفات و کاهش مصرف سموم
روش «استریلیزاسیون حشرات با اشعه» (SIT) نیز برای کنترل جمعیت آفات مضر در حال استفاده است. علی امینی، باغدار سیب در مریوان، گزارش میدهد که پس از اجرای این روش، تعداد دفعات سمپاشی در باغش از هفتهشت بار به دو بار کاهش یافته و محصول سالمتری نیز برداشت کرده است.
مدیریت خاک و تولید کودهای کارآمد
فناوری هستهای با اندازهگیری دقیق عناصر غذایی خاک، به مدیریت بهینه مصرف کود کمک میکند. رضا حسینی، کشاورز گندمکار در سقز، اشاره میکند که با انجام آزمایشهای هستهای، نیاز دقیق خاک به کودهای نیتروژن و فسفر مشخص شده و در نتیجه، مصرف کود شیمیایی کاهش و کیفیت محصول افزایش یافته است.
چالشهای پیش رو
با وجود مزایای مطرح شده، گسترش کشاورزی هستهای در ایران با موانعی روبروست که از جمله میتوان به آگاهی محدود کشاورزان، کمبود مراکز آموزشی و پژوهشی تخصصی، محدودیتهای بودجهای و نگرانیهای برخی افراد درباره ایمنی این فناوری اشاره کرد.
راهکارهای پیشنهادی
برای توسعه این حوزه، راهکارهایی مانند ایجاد مراکز مشاوره تخصصی در استانها، ارائه تسهیلات مالی به کشاورزان، اجرای برنامههای آموزشی و ترویجی و سرمایهگذاری بیشتر در پژوهشهای کاربردی پیشنهاد شده است.
تجربه کشاورزان در استان کردستان نشان میدهد که با آموزش و پشتیبانی مناسب، فناوری هستهای میتواند به افزایش درآمد کشاورزان و توسعه پایدار بخش کشاورزی کمک کند. انتظار میرود مسئولان ذیربط با برنامهریزی بلندمدت و اجرای اقدامات عملی، زمینه بهرهگیری بیشتر از این فناوری را در خدمت امنیت غذایی و معیشت روستاییان فراهم آورند.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0