سالانه مرگ ۵۸ هزار نفر بر اثر آلودگی هوا؛ زیان اقتصادی ۱۷ میلیارد دلاری برای کشور

معاون بهداشت با بیان اینکه در سال گذشته حدود ۵۸ هزار و ۹۷۵ مورد مرگ در میان افراد بالای ۳۰ سال به مواجهه با ذرات معلق کمتر از ۲.۵ میکرون (PM2.5) نسبت داده شده است، گفت: خسارت اقتصادی ناشی از این مرگ‌ها در همان سال حدود ۱۷.۲ میلیارد دلار برآورد می‌شود.

به گزارش خبرگزاری قاصدک شرق، علیرضا رئیسی با تشریح نتایج جدیدترین گزارش ملی آلودگی هوا اظهار کرد: در راستای اجرای ماده ۲۲ آیین‌نامه فنی قانون هوای پاک، وزارت بهداشت هر سال هزینه‌های مستقیم ناشی از آلودگی هوا، شامل بیماری‌ها و مرگ‌ومیرهای مرتبط با آن را به تفکیک نوع آلاینده و شهرهای اولویت‌دار کشور منتشر می‌کند.

تهیه گزارش ملی آلودگی هوا

وی افزود: مرکز سلامت محیط و کار معاونت بهداشت، مسئول تهیه این گزارش است و نسخه امسال آن تفاوت‌هایی با سال‌های گذشته دارد. از جمله این تفاوت‌ها می‌توان به ارزیابی وضعیت ایستگاه‌های پایش کیفیت هوا، تحلیل داده‌های شش آلاینده اصلی (PM2.5، PM10، O₃، CO، NO₂ و SO₂)، محاسبه میانگین وزنی غلظت‌ها بر اساس جمعیت، تخمین جمعیت در معرض سطوح مختلف آلودگی و مدل‌سازی غلظت در مناطق فاقد ایستگاه اشاره کرد.

روزهای آلوده در کلانشهرها

به گفته رئیسی، میانگین روزانه غلظت ذرات کمتر از ۲.۵ میکرون در کلانشهرهای کشور به‌طور قابل توجهی بالاتر از حد مجاز تعیین‌شده توسط سازمان جهانی بهداشت بوده است.

در سال گذشته، کلانشهرهای تهران، اصفهان، کرج، مشهد، اهواز، تبریز، اراک، کرمانشاه، قم و یزد به ترتیب در ۳۵۰، ۳۴۸، ۳۴۵، ۳۳۵، ۳۶۲، ۱۸۹، ۳۵۱، ۱۹۳، ۲۶۸ و ۱۶۳ روز از سال، میزان ذراتی بیش از مقدار مجاز ۱۵ میکروگرم در مترمکعب را تجربه کرده‌اند. در مقایسه با استاندارد ملی نیز این شهرها بین ۱۲۳ تا ۲۰۰ روز از حد مجاز فراتر رفته‌اند.

بیشترین و کمترین غلظت ذرات معلق

رئیسی تصریح کرد: کمترین میانگین سالانه غلظت ذرات کمتر از ۲.۵ میکرون در ایستگاه‌های اسفراین، شاهرود، سنندج (پارک دیدگاه) و رشت با مقادیری بین ۶ تا ۱۰ میکروگرم در مترمکعب ثبت شده است. این مقدار پایین‌تر از استاندارد ملی (۱۲ µg/m³) اما همچنان بیش از سطح توصیه‌شده سازمان جهانی بهداشت (۵ µg/m³) است.

وی افزود: بالاترین غلظت‌ها در شهرهای رامهرمز (۵۴)، بهبهان (۵۲)، هندیجان (۵۲)، اهواز-حفاری (۴۷)، قرچک (۴۸)، باقرشهر (۴۶)، منطقه ۱۹ تهران و شهرری (۴۵) مشاهده شده که بین ۴ تا ۹ برابر حد مجاز سازمان جهانی بهداشت است.

وضعیت شهرهای مرکز استان

به گفته معاون بهداشت، میانگین غلظت سالانه ذرات کمتر از ۲.۵ میکرون در مراکز استان‌ها بین ۹ تا ۴۲ میکروگرم در مترمکعب متغیر بوده است. اهواز با میانگین ۴۲، آلوده‌ترین شهر کشور و پس از آن اصفهان (۳۴)، تهران (۳۲.۹)، اراک (۳۲)، کرج (۳۱) و مشهد (۲۹) در رتبه‌های بعدی قرار دارند. در مقابل، سنندج (۹) و رشت (۱۱) به‌عنوان پاک‌ترین مراکز استان در سال ۱۴۰۳ معرفی شده‌اند.

افزایش آلودگی در برخی شهرها

وی تأکید کرد: در شهرهای تهران، قم، تبریز، همدان، ارومیه، رشت و سنندج میزان غلظت ذرات کمتر از ۲.۵ میکرون در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال قبل افزایش یافته است.

برآورد مواجهه جمعیت و آثار بهداشتی

بر اساس این گزارش، صد درصد جمعیت شهری کشور در معرض غلظتی فراتر از حدود مجاز سازمان جهانی بهداشت قرار دارند. همچنین ۹۶ درصد از مردم شهرها با غلظتی بیش از استاندارد ملی، ۶۳ درصد با بیش از ۲۵، ۵۰ درصد با بیش از ۳۰ و ۱۰ درصد با غلظتی بالاتر از ۳۵ میکروگرم در مترمکعب مواجه‌اند.

مرگ‌های منتسب به آلودگی هوا

به گزارش خبرگزاری قاصدک شرق، سال گذشته حدود ۵۸ هزار و ۹۷۵ مرگ در افراد بالای ۳۰ سال منتسب به مواجهه با ذرات معلق ثبت شده است. از این میان، ۲۳ درصد ناشی از بیماری ایسکمیک قلبی، ۲۱ درصد سرطان ریه، ۱۷ درصد انسداد مزمن ریوی، ۱۵ درصد سکته مغزی و ۱۳ درصد مربوط به عفونت دستگاه تنفسی تحتانی بوده است.

خسارات اقتصادی ناشی از آلودگی هوا

رئیسی در پایان گفت: خسارات اقتصادی ناشی از مرگ‌های مرتبط با آلودگی هوا در سال ۱۴۰۳ حدود ۱۷.۲ میلیارد دلار برآورد شده است. این رقم معادل ۴۷ میلیون دلار در روز یا حدود یک‌هزار و ۳۹۴ همت بر اساس نرخ ارز مرکز مبادله ارز و طلا است.