یارانه نقدی به جای ارز ترجیحی؛ پیشرفت یا شکاف؟

به گزارش خبرگزاری قاصدک شرق، بخشنامه بودجه ۱۴۰۵ که از سوی رئیس‌جمهور به دستگاه‌های اجرایی ابلاغ شده، تغییرات مهمی در الگوی حمایت‌های دولتی پیش‌بینی کرده است.

مهم‌ترین محورهای بخشنامه بودجه ۱۴۰۵:

تغییر نظام حمایتی:

• حذف ارز ترجیحی و جایگزینی با یارانه نقدی یا کالابرگ

• هدفمند کردن حمایت‌ها و بهبود اصابت به دهک‌های پایین

• کنترل کسری بودجه ناشی از مابه‌التفاوت نرخ‌ها

اصلاحات درآمدی:

• افزایش سهم درآمدهای مالیاتی در منابع عمومی

• اجرای سامانه مؤدیان و قانون مالیات‌های فروشگاهی

• تعریف پایه‌های مالیاتی جدید

تعدیل تراز انرژی:

• واقعی‌سازی تدریجی قیمت حامل‌های انرژی

• اختصاص مازاد درآمد به نوسازی وسایل خانوار

چالش‌های پیش‌رو:

ریسک‌های اجتماعی:

• افزایش فشار معیشتی بر دهک‌های پایین

• ایجاد تورم انتظاری در بخش خرده‌فروشی

• کاهش قدرت خرید واقعی مردم

چالش‌های اجرایی:

• ابهام در معیارهای شناسایی خانوار برای حذف دهک‌های بالا

• نبود سازوکار نظارتی شفاف برای توزیع منابع

• خطر بازگشت به روش‌های تشخیص علی‌الرأس در نظام مالیاتی

تجربه تاریخی نشان می‌دهد پرداخت یارانه نقدی نتوانسته اثر تورمی سیاست‌های ارزی و قیمتی را خنثی کند و مصرف سرانه خانوارها از سال ۱۳۸۹ روند نزولی داشته است.

کارشناسان هشدار می‌دهند این سیاست در غیاب اصلاح ساختار تولید و تقویت پایه‌های اقتصادی، می‌تواند به برنامه‌ای مصرف‌گرا و ضدتوسعه تبدیل شود.