چکیده:
دوران امامت امام حسن عسکری(ع) به عنوان دورهای حساس و تعیینکننده در تاریخ تشیع شناخته میشود. ایشان در مرکز سیاسی-نظامی سامرا، با وجود مواجهه با جریانهای فکری متنوع و انحرافی، با بهرهگیری از استدلالهای عقلانی و تربیت شاگردان برجسته، موفق به تثبیت بنیانهای فکری تشیع و حفظ انسجام جامعه شیعی شد.
پس از شهادت امام، مادر ایشان با معرفی امام مهدی(عج) به عنوان جانشین مشروع، نقش حیاتی در خنثیسازی توطئههای جعفر کذاب و هدایت جامعه شیعی ایفا کرد. مسئله ولادت امام مهدی(عج) در منابع شیعی به طور گسترده ثبت شده و در میان برخی علمای اهل سنت نیز مورد پذیرش قرار گرفته است.
مهمترین دستاورد امام عسکری(ع) آمادهسازی جامعه شیعی برای دوران غیبت از طریق ایجاد نظام نیابت و تبیین خطوط فکری تشیع بود. این تدابیر هوشمندانه باعث شد هویت شیعی علیرغم همه چالشها و فشارها، تداوم و استمرار یابد.