تیم ملی، حذف و استقبال!

تیم ملی فوتبال پس از حذف از جام جهانی ۲۰۲۶ امروز به کشور بازمی‌گردد و قرار است مراسم استقبالی برای اعضای این تیم برگزار شود. ایران در گروهی که بسیاری آن را یکی از مناسب‌ترین گروه‌های این دوره می‌دانستند، با سه تساوی برابر نیوزیلند، بلژیک و مصر از صعود بازماند؛ آن هم در جامی که با افزایش تعداد تیم‌ها، ۸ تیم سوم نیز فرصت حضور در مرحله حذفی را پیدا کردند، بنابراین حذف صرفاً یک ناکامی معمولی نیست، بلکه از دست رفتن فرصتی است که در ادوار گذشته اساساً وجود نداشت،

این نخستین ناکامی فوتبال ایران نیست و احتمالاً آخرین آن هم نخواهد بود، سال‌هاست که مجموعه‌ای از عوامل فنی، مدیریتی و زیرساختی بر عملکرد فوتبال ایران تأثیر گذاشته‌اند، همه این واقعیت‌ها را می‌توان پذیرفت، اما پذیرش این دشواری‌ها نباید به‌معنای پایین آوردن سطح انتظار از تیم ملی باشد، مسئولیت هدایت تیم ملی با آگاهی از همین شرایط پذیرفته می‌شود و طبیعی است که نتیجه نیز بر همان اساس مورد قضاوت قرار گیرد.

واقعیت این است که صِرف حضور در جام جهانی سال‌هاست که دیگر افکار عمومی را راضی نمی‌کند. فوتبال ایران برای بازگرداندن شور و اعتماد مردم، بیش از هر زمان دیگری به موفقیت‌هایی نیاز دارد که بتواند رضایت جامعه را به‌دنبال داشته باشد. خاطره صعود تاریخی به جام جهانی ۱۹۹۸ و آنچه بعدها «حماسه ملبورن» نام گرفت، تنها به‌خاطر یک پیروزی فوتبالی در حافظه مردم ماندگار نشد؛ آن تیم توانست موفقیت بزرگی و خاصی را در زمان خودش به‌جا بگذارد و به همین دلیل، همچنان در یادها مانده است.

احترام به تیم ملی با حماسه‌سرایی تفاوت دارد. احترام، قدردانی از تلاش است؛ حماسه‌سرایی، تبدیل یک ناکامی به پیروزی در روایت، این دو را نباید با یکدیگر مخلوط کرد.

فوتبال ایران تیمی نیست که سقف آرزوهایش صرفاً حضور در جام جهانی باشد. انتظار از این فوتبال، عبور از مرحله گروهی و رقابت با تیم‌های بزرگ جهان است. وقتی این هدف محقق نشده است، طبیعی است که عملکرد تیم مورد نقد قرار گیرد؛ همان‌گونه که در بسیاری از کشورهای صاحب فوتبال، ناکامی تیم ملی با مطالبه‌گری و نقد جدی همراه می‌شود، نه با ساختن قهرمان از نتیجه‌ای که رضایت‌بخش نبوده است.

تیم ملی با مشکلات و موانع زیادی به جام جهانی رفت و البته که در این تورنمنت نیز دردسرهای زیادی را متحمل شد؛ از مشکلات ویزا تا اتفاقات ریز و درشت دیگر که کم هم نبودند، از این جهت و به‌خاطر تلاش‌های صورت‌گرفته شایسته احترام است، اما استقبال و حماسه را باید برای روزهایی نگه داشت که فوتبال ایران واقعاً کاری کرده باشد که تاریخ، نه تبلیغات، آن را حماسه بنامد.