روزنامه نیویورکتایمز در روزهای اخیر مدعی شده است که برخی سدها و طرحهای انتقال آب ایران با هدف پشتیبانی از تأسیسات زیرزمینی موشکی و نه تأمین آب مورد نیاز مردم احداث شدهاند؛ ادعایی که نویسندگان آن هیچ سند قابل اتکایی برای اثبات آن ارائه نکردهاند. به نظر میرسد طرح چنین ادعاهایی بیش از آنکه بر واقعیتهای فنی و مهندسی زیرساختهای آبی ایران استوار باشد، بخشی از فضاسازی رسانهای و عملیات روانی علیه کشور با هدف امنیتیسازی زیرساختهای حیاتی ایران و فراهم کردن زمینه تهدید آنهاست.

اما نکته مهم این است که اگر هر زیرساخت آبی در ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی، اهمیت راهبردی یا مجاورت احتمالی با تأسیسات نظامی بهعنوان هدف نظامی معرفی شود، این قاعده محدود به ایران نخواهد ماند. کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس نیز شبکه گستردهای از تأسیسات حیاتی آب دارند که بقای اقتصادی و اجتماعی و امنیت و استمرار زندگی میلیونها نفر به آنها وابسته است. در این گزارش، مهمترین تأسیسات آبی کشورهای منطقه بررسی میشود.
عربستان؛ شبکه گسترده سدهای ذخیره آب
عربستان سعودی با وجود اقلیم خشک، شبکه وسیعی از سدهای ذخیره آب ایجاد کرده است. بر اساس اطلاعات وزارت محیطزیست، آب و کشاورزی عربستان، ظرفیت ذخیرهسازی سدهای این کشور حدود ۲.۴ میلیارد مترمکعب برآورد میشود.

۱) سد ملک فهد: این سد در منطقه بیشه، استان عسیر در جنوب غربی عربستان و بر بستر وادی بیش احداث شده و با ظرفیت ذخیرهسازی ۳۲۵ میلیون مترمکعب و ارتفاع ۱۰۳ متر، بزرگترین سد کشور از نظر حجم مخزن است. این سد با دریاچهای به طول حدود ۱۸ کیلومتر، علاوه بر ذخیره روانآبهای ناشی از بارندگی، در کنترل سیلاب، تغذیه سفرههای آب زیرزمینی و پشتیبانی از کشاورزی منطقه نقش مهمی دارد. مختصات جغرافیایی آن ۱۹.۶۹۶۳۳۳, ۴۲.۴۸۷۳۵۰ است.


۲) سد وادی حلی: این سد در شهرستان قنفذه، استان مکه مکرمه در جنوب غربی عربستان احداث شده و با ظرفیت ذخیرهسازی ۲۵۴ میلیون مترمکعب و ارتفاع حدود ۵۷ متر، دومین سد بزرگ کشور پس از سد ملک فهد است. این سد در سال ۲۰۱۰ به بهرهبرداری رسیده و علاوه بر ذخیره روانآبها، کنترل سیلاب، تأمین آب کشاورزی و تقویت منابع آب زیرزمینی، در تأمین آب آشامیدنی نیز نقش مهمی دارد. ایستگاه تصفیه آب مرتبط با آن ظرفیت تولید روزانه ۱۰۰ هزار مترمکعب و ظرفیت سالانه ۳۶.۵ میلیون مترمکعب دارد و آب مورد نیاز شهرهای مکه، قنفذه، لیث و محایل عسیر را تأمین میکند. مختصات جغرافیایی آن ۱۸.۷۶۷۷۱۰, ۴۱.۵۷۴۲۷۰ است.
۳) سد وادی بیش: این سد در استان جازان، جنوب غربی عربستان و بر بستر وادی بیش ساخته شده و با ظرفیت مخزن حدود ۱۹۳.۶ میلیون مترمکعب و ارتفاع ۱۰۶ متر، یکی از بزرگترین و مرتفعترین سدهای کشور است. ساخت آن در سال ۲
۰۰۹ تکمیل شد و علاوه بر مهار سیلابهای فصلی، در ذخیره آب، تأمین نیازهای کشاورزی و تغذیه سفرههای آب زیرزمینی نقش دارد. آب ذخیرهش


ده آن در پشتیبانی از طرحهای تأمین آب شرب استانهای جازان و عسیر استفاده میشود و تأسیسات تصفیه و نمکزدایی مرتبط با آن برای تولید روزانه حدود ۱۵۰ هزار مترمکعب آب طراحی شدهاند. مختصات جغرافیایی آن ۱۷.۶۶۵۸۳۳, ۴۲.۶۵۷۷۷۸ است.
امارات؛ وابستگی زیرساختهای آبی به تأسیسات ذخیره و تولید آب

امارات متحده عربی نیز در کنار سدهای ذخیره روانآب، برای تأمین نیازهای آبی خود به تأسیسات آبشیرینکن وابستگی دارد. بخش مهمی از زیرساختهای آب این کشور در قالب زنجیره تولید، ذخیره و توزیع آب فعالیت میکنند و اختلال در این زنجیره میتواند تأمین آب شهرها و فعالیتهای اقتصادی را تحت تأثیر قرار دهد.
۱) آبشیرینکن فجیره: تأسیسات آبشیرینکن فجیره F2 یکی از بزرگترین مجموعههای تولید آب شیرین و برق در امارات است که در منطقه القِدفه، امارت فجیره و در ساحل دریای عمان قرار دارد. این مجموعه در قالب پروژه یکپارچه تولید برق و آب (IWPP) فعالیت میکند و از زیرساختهای مهم تأمین آب آشامیدنی در امارات، بهویژه امارتهای شمالی، است. این مجموعه در سال ۲۰۱۱ به بهرهبرداری تجاری رسید و علاوه بر تولید آب شیرین، ظرفیت تولید حدود ۲ هزار مگاوات برق را نیز دارد. ظرفیت اسمی تولید آب آن حدود ۱۳۰ میلیون گالن امپراتوری در روز (هر گالن معادل ۴.۵ لیتر) و معادل تقریباً ۵۹۱ هزار مترمکعب آب در شبانهروز است. مختصات جغرافیایی آن ۲۵.۳۰۱۹۳۱, ۵۶.۳۷۰۳۵۳ است.
۲) آبشیرینکن طویله (Taweelah RO): این تأسیسات یکی از بزرگترین آبشیرینکنهای مبتنی بر فناوری اسمز معکوس در جهان است که در منطقه طویله، امارت ابوظبی و در ساحل خلیج فارس قرار دارد. ظرفیت اسمی تولید آن حدود ۹۰۹ هزار و ۲۰۰ مترمکعب آب شیرین در شبانهروز است که آن را در ردیف بزرگترین تأسیسات آبشیرینکن جهان قرار میدهد. این تأسیسات از فناوری اسمز معکوس برای شیرینسازی آب دریا استفاده میکند. این پروژه با سرمایهگذاری حدود ۹۰۷ میلیون دلار توسعه یافته و بهرهبرداری تجاری از آن در سهماهه نخست سال ۲۰۲۴ آغاز شده است. شرکت آب و برق امارات (EWEC) خریدار آب تولیدی این مجموعه است و کنسرسیوم توسعهدهنده پروژه با مشارکت شرکت ACWA Power و شرکای بینالمللی شکل گرفته است. مختصات جغرافیایی آن ۲۴.۷۶۲۸۳۳, ۵۴.۶۹۵۵۵۶ است.












ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0