ققنوس امید؛ از معنای زیستن تا هنر ساختن آینده
یاداشت تحلیلی

ققنوس امید؛ از معنای زیستن تا هنر ساختن آینده

امید، صرفاً خوش‌بینی به آینده نیست؛ با پرسش از معنای زیستن، نسبت انسان با جهان و تصویری که از آینده در ذهن دارد پیوند خورده است. محمد فرهمند سرابی در یادداشتی، این مفهوم را از منظر ادبیات، عرفان و روان‌شناسی بازخوانی کرده است.

روایتی از رساله‌های کهن آشپزی تا مواجهه با آشپزی فرنگی
یادداشتی از ناعمه طهماسبی، پژوهشگر اندیشگاه روایت ایرانی

روایتی از رساله‌های کهن آشپزی تا مواجهه با آشپزی فرنگی

وقتی از میراث فرهنگی ایران سخن می‌گوییم، معمولاً بناهای تاریخی، آثار هنری، ادبیات و آیین‌های کهن پیش چشم ما قرار می‌گیرند؛ اما یکی از نزدیک‌ترین و درعین‌حال کمتر دیده‌شده‌ترین عرصه‌های فرهنگ، یعنی آشپزی، اغلب به حاشیه می‌رود. حال آنکه تاریخ آشپزی می‌تواند از مناسبات اجتماعی، ذائقه فرهنگی، مهارت‌های حرفه‌ای، دادوستدهای اقتصادی و حتی مواجهه یک جامعه با فرهنگ‌های دیگر سخن بگوید. یادداشت پیش‌رو، با مرور رساله‌های آشپزی دوره صفوی و قاجار، از «کارنامه» و «مادةالحیوة» تا «سفره اطعمه» و «کارنامه خورش»، نشان می‌دهد که در پس هر دستور پخت، نشانه‌هایی از دانش، مهارت، زیبایی‌شناسی و ارتباطات فرهنگی یک دوره تاریخی نهفته است؛ و آشپزی، بخشی از حافظه فرهنگی جامعه است که شناخت آن می‌تواند افق تازه‌ای پیش روی پژوهشگران و سیاست‌گذاران فرهنگی بگشاید.

از کوروش تا هالووین؛ چرا میراث ما در عصر «اقتصاد توجه» کمتر دیده می‌شود؟
بازخوانی هویت ایرانی در رقابت برای دیده‌شدن

از کوروش تا هالووین؛ چرا میراث ما در عصر «اقتصاد توجه» کمتر دیده می‌شود؟

با نزدیک شدن به هالووین، تصاویر مهمانی‌ها و تزئینات پرزرق‌وبرق در شبکه‌های اجتماعی بیشتر به چشم می‌آید؛ در حالی که ایران با تمدنی چند هزار ساله، از نوروز و یلدا تا فردوسی و حافظ و سعدی، و از محرم و عاشورا تا غدیر و میلاد پیامبر(ص)، سرمایه‌ای کم‌نظیر برای شادی، همبستگی و معنا در اختیار دارد. پرسش این یادداشت اما سرزنش نسل جوان نیست؛ پرسش این است که چرا در «اقتصاد توجه»، برخی مناسبت‌های وارداتی جذاب‌تر از میراث خودی دیده می‌شوند و چه سهمی در این میان، بر دوش خانواده، مدرسه، رسانه و نهادهای فرهنگی است.

واثق در «میز فرهنگ» رادیو فرهنگ: صدای بلندتر در شبکه‌های اجتماعی، لزوماً صدای اکثریت جامعه نیست
گزارش تفصیلی فاطمه سادات واثق در برنامه میر فرهنگ:

واثق در «میز فرهنگ» رادیو فرهنگ: صدای بلندتر در شبکه‌های اجتماعی، لزوماً صدای اکثریت جامعه نیست

فاطمه سادات واثق، پژوهشگر اندیشگاه روایت ایرانی و متخصص مطالعات فرهنگ و رسانه، در برنامه «میز فرهنگ» رادیو فرهنگ تأکید کرد که داده‌های شبکه‌های اجتماعی می‌توانند یکی از منابع مهم شناخت جامعه باشند، اما نباید آنها را بدون اعتبارسنجی به کل جامعه تعمیم داد. او همچنین گفت تعداد بازدید و میزان تعامل با یک محتوای فرهنگی، به‌تنهایی نشان‌دهنده اثرگذاری آن نیست و ارزیابی واقعی باید تغییر در آگاهی، نگرش و رفتار مخاطب را بسنجد.

از معنای زندگی تا مسئولیت اجتماعی؛ امید چگونه به کنش تبدیل می‌شود؟
گزارش نشست «امید؛ هنر ممکن کردن زندگی»

از معنای زندگی تا مسئولیت اجتماعی؛ امید چگونه به کنش تبدیل می‌شود؟

چرا در برخی گفت‌وگوهای روزمره، تکرار ناکامی‌ها و گلایه‌ها آسان‌تر از یافتن راه‌حل به نظر می‌رسد و چگونه می‌توان بدون انکار واقعیت‌های دشوار، امید را از یک احساس منفعلانه به نیرویی برای تغییر تبدیل کرد؟ نشست «امید؛ هنر ممکن کردن زندگی» با همکاری اندیشگاه روایت ایرانی و خانه اندیشه‌ورزان، با حضور محمد فرهمند سرابی (مدیر اندیشگاه و استاد ادبیات) و مصطفی عزیزیان (پژوهشگر رفتار و تعالی سازمانی)، به این پرسش‌ها پاسخ داد و نشان داد که خروج از چرخه منفی‌نگری، نیازمند پیوند «معنا و ادبیات» با «آگاهی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی» است؛ ترکیبی که در آن انسان به جای ماندن در جایگاه منتظر، برای ساختن آینده مطلوب اقدام می‌کند.