به گزارش خبرگزاری قاصدک شرق، دولت با انتقال منابع ارزی به مصرفکننده نهایی، گامهای عملی در مسیر اصلاح نظام تخصیص ارز برای کالاهای اساسی برداشته است. این تغییر رویکرد در قالب مصوبه جدید ستاد اقتصادی دولت با عنوان «معیشت پایه» و با هدف تأمین امنیت غذایی و حمایت فراگیر از خانوارها اجرایی شده است.
در این مدل جدید، حمایت معیشتی به جای تخصیص در ابتدای زنجیره تأمین، مستقیماً به مصرفکنندگان نهایی منتقل میشود. بر این اساس، شهروندان امکان انتخاب بین دریافت اعتبار خرید یا استفاده از سبد کالایی مشخص را خواهند داشت.
اصلاح خطای گذشته
این اقدام را میتوان پاسخی به تجربه ناموفق حذف یکباره ارز ترجیحی ۴۲۰۰ تومانی در ابتدای سال ۱۴۰۱ دانست. در آن دوره، حذف ارز ترجیحی بدون طراحی سازوکار جبرانی مؤثر، منجر به ایجاد بحران در سرمایه در گردش تولیدکنندگان و شوک تورمی شد و دولت را ناگزیر به معرفی نرخ میانی ۲۸۵۰۰ تومانی کرد.
مزایای مدل جدید
در طرح کنونی، اعتبار تخصیصیافته صرفاً برای خرید کالاهای اساسی تعریف شده و امکان انحراف آن به سمت کالاهای غیرمرتبط یا بازارهای موازی وجود ندارد. این ویژگی چند پیامد مهم دارد:
حفظ تقاضای پایدار برای تولیدکنندگان داخلی
جلوگیری از گسست در زنجیره تولید، توزیع و مصرف
کاهش نیاز به ایجاد نرخهای ترجیحی جدید و پیچیدگیهای سیاست ارزی
افزایش دقت در هدفمندی حمایتی و کاهش امکان رانت و انحراف منابع در حلقههای میانی
شرط موفقیت: مدیریت بازار ارز
با این حال، کارشناسان هشدار میدهند موفقیت این سیاست در گرو مدیریت فعال و باثبات بازار آزاد ارز است. تجربه نشان داده است که حتی دقیقترین سازوکارهای حمایتی در صورت بیثباتی بازار ارز، به سرعت تحت تأثیر انتظارات تورمی و نوسانات نرخ آزاد قرار میگیرند.
اگر همزمان با انتقال یارانه به انتهای زنجیره، بازار ارز دچار نوسانات شدید شود، فشار قیمتی از کانال هزینههای جانبی، حملونقل و خدمات به قیمت نهایی کالاها منتقل شده و بخشی از اثرات مثبت طرح خنثی خواهد شد.
جمعبندی
طرح جدید دولت را میتوان تلاشی آگاهانه برای اصلاح یکی از خطاهای سیاست ارزی گذشته دانست که هم از تولید حمایت میکند و هم مصرف کالاهای اساسی را هدفمند میسازد. اما پایداری دستاوردهای این طرح مستلزم همراهی با انضباط پولی، مدیریت انتظارات و نظارت هوشمند بر بازار ارز است تا از تکرار شوکهای هزینهزای گذشته جلوگیری شود.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0