گزارش بانک مرکزی و مرکز آمار از تورم بهمن/ تداوم آثار حذف ارز ترجیحی

گزارش‌های بانک مرکزی و مرکز آمار ایران از شتاب قابل توجه رشد سطح عمومی قیمت‌ها در بهمن‌ماه سال ۱۴۰۴ حکایت دارد. این دو نهاد به‌تازگی آمارهای مربوط به نرخ تورم را منتشر کرده‌اند که نشان‌دهنده افزایش چشمگیر نرخ تورم نسبت به ماه‌های گذشته است. تفاوت در جامعه آماری (شهری و روستایی) باعث ارائه ارقام متفاوت از سوی این دو مرجع شده است .

جزئیات گزارش مرکز آمار ایران

بر اساس گزارش مرکز آمار ایران، نرخ تورم ماهانه (نسبت به دی‌ماه) در بهمن‌ماه ۱۴۰۴ به ۹.۴ درصد رسیده که نسبت به نرخ ۷.۹ درصدی دی‌ماه، افزایشی ۱.۵ درصدی را نشان می‌دهد. تورم نقطه به نقطه (نسبت به بهمن‌ماه سال قبل) نیز با ثبت رقم ۶۸.۱ درصد، بیانگر افزایش سرسام‌آور هزینه‌ها نسبت به مدت مشابه سال قبل است. همچنین نرخ تورم متوسط سالانه (منتهی به بهمن‌ماه) به ۴۷.۵ درصد بالغ شده است .

نکات با اهمیت گزارش مرکز آمار:

• تورم نقطه به نقطه در مناطق روستایی از مرز ۸۰ درصد عبور کرده است.

• گروه خوراکی‌ها با تورم نقطه به نقطه ۱۰۵.۵ درصدی مواجه شده‌اند که نشان‌دهنده عبور این شاخص از مرز ۱۰۰ درصد است.

• زیرگروه نان و غلات با ثبت تورم نقطه به نقطه ۱۴۲ درصدی، یکی از اصلی‌ترین عوامل فشار بر سفره خانوارها بوده است.

• بهای خرید وسایل نقلیه (اتومبیل) در یک ماه اخیر (بهمن‌ماه) رشد ۱۴.۸ درصدی را تجربه کرده است.

• در بررسی استانی، بالاترین نرخ تورم نقطه به نقطه مربوط به استان‌های ایلام، کردستان، کرمانشاه و لرستان بوده است که رقم بالای ۸۰ درصد را ثبت کرده‌اند .

جزئیات گزارش بانک مرکزی

در مقابل، گزارش بانک مرکزی که عمدتاً مبتنی بر داده‌های جمع‌آوری‌شده از مناطق شهری است، نرخ تورم ماهانه بهمن‌ماه را ۸.۴ درصد اعلام کرده که در مقایسه با تورم ۵.۷ درصدی دی‌ماه، افزایش چشمگیری داشته است. تورم نقطه به نقطه در این گزارش ۶۲.۲ درصد ذکر شده که نسبت به رقم ۵۴.۹ درصد دی‌ماه، افزایش یافته است. نرخ تورم متوسط سالانه نیز از منظر این نهاد ۴۶.۳ درصد برآورد شده است .

نکات با اهمیت گزارش بانک مرکزی:

• آثار حذف ارز ترجیحی کالاهای اساسی در بهمن‌ماه، فراتر از دی‌ماه (ماه اجرای سیاست) خود را نشان داده است. تورم ماهانه گروه خوراکی‌ها و آشامیدنی‌ها در بهمن‌ماه به ۱۴.۷ درصد رسید که در مقایسه با ۱۱ درصد دی‌ماه، حاکی از افزایش بیش از ۲۷ درصدی قیمت‌ها در این گروه طی دو ماه است.

• تغییر سیاست ارزی و تجمیع تقاضاها در تالار دوم مرکز مبادله نیز در رشد قیمت‌ها مؤثر بوده است. به عنوان نمونه، گروه اثاث و لوازم خانه در بهمن‌ماه با رشد ۱۳.۵ درصدی، بیشترین افزایش ماهانه خود را در یک سال اخیر تجربه کرده است.

• این گزارش تأکید می‌کند که رشد نرخ ارز همچنان مهم‌ترین عامل کوتاه‌مدت تورم در اقتصاد ایران است و مهار روند صعودی آن باید به عنوان مهم‌ترین اولویت مسئولان در ماه‌های آتی مد نظر قرار گیرد .

لازم به ذکر است تفاوت معنادار میان ارقام اعلامی بانک مرکزی و مرکز آمار ایران (به ویژه در تورم ماهانه و نقطه به نقطه) ناشی از تفاوت در جامعه آماری است. داده‌های بانک مرکزی صرفاً از مناطق شهری جمع‌آوری می‌شود و شامل تورم مناطق روستایی که در گزارش مرکز آمار لحاظ شده، نمی‌گردد .