از حکمت اشراق تا اقتصاد خلاق؛ بایدها و نبایدهای گرامیداشت روز زنجان

روز زنجان؛ فراتر از یک مناسبت تقویمی، فرصتی برای هویت‌سازی و توسعه فرهنگی
یاداشتی از دکترعلیرضا محمدی ، به مناسبت تقویمی روززنجان

تداوم یک هویت کهن
هشتم مرداد در تقویم رسمی کشور با نام «روز زنجان» و «روز بزرگداشت شیخ شهاب‌الدین سهروردی» گره خورده است. این روز فقط یک رویداد سالانه نیست، بلکه فرصتی است برای بازخوانی میراث کهن یک سرزمین و تکریم اندیشمندی که نام این دیار را با «حکمت اشراق» در جهان فلسفه جاودانه کرد . برای تبدیل این روز به یک سرمایه فرهنگی مؤثر، باید نگاهی فراتر از برگزاری مراسم تشریفاتی داشت و به اهمیت، بایدها و نبایدهای آن توجه کرد.

اهمیت روز زنجان؛ میراثی برای آینده
اهمیت روز زنجان در دو سطح قابل بررسی است؛ فرهنگی-هویتی و اقتصادی-توسعه‌ای.

از منظر فرهنگی، این روز بزرگداشت شخصیتی است که به تعبیری «روایت فلسفی هویت ایرانی را بنیان نهاد» . شیخ اشراق با احیای حکمت خسروانی ایران باستان و پیوند آن با عرفان و فلسفه اسلامی، نشان داد که زنجان خاستگاه اندیشه‌ای فرامنطقه‌ای و جهانی بوده است . گرامیداشت این روز، در واقع گرامیداشت «جسارت، خلاقیت و نوآوری در تاریخ اندیشه ایران» است .

از منظر توسعه‌ای، این روز می‌تواند به عنوان یک برند گردشگری و اقتصادی عمل کند. استان زنجان با داشتن ۹۱۴ اثر ثبت‌شده ملی و جهانی ، ظرفیت بالایی برای جذب گردشگر دارد. روز زنجان بستر مناسبی است برای معرفی این گنجینه‌ها و جلب سرمایه‌گذاری در حوزه گردشگری، که به‌عنوان یکی از اولویت‌های سرمایه‌گذاری استان شناخته شده است .

بایدهای روز زنجان
۱. برنامه‌ریزی عملیاتی و مستمر: برگزاری آیین‌های بزرگداشت به‌تنهایی کافی نیست و باید به اقدامات ماندگار تبدیل شود . کلنگ‌زنی «مرکز سهروردی‌شناسی» و احداث «مجموعه یادمانی و فرهنگی سهروردی» گام‌های مثبتی است که باید با جدیت پیگیری شود.

۲. توجه به محتوای علمی و فلسفی: برنامه‌ها باید با مشارکت استادان و فلاسفه برجسته، به تبیین ابعاد مختلف مکتب اشراق بپردازند و اندیشه‌های سهروردی را که امروز بیش از هر زمان دیگری پاسخگوی نیاز بشر به معنویت است، معرفی کنند .

۳. پوشش و انعکاس رسانه‌ای: ثبت و انعکاس این رویداد در سطح ملی، می‌تواند به معرفی ظرفیت‌های تاریخی و تمدنی استان کمک شایانی کند و تصویر مثبتی از زنجان در اذهان عمومی ایجاد نماید .

نبایدهای روز زنجان
۱. اجتناب از رویکرد شعاری و تشریفاتی: برگزاری مراسم‌های تکراری بدون خروجی و محتوای غنی، نه تنها اثربخش نیست، بلکه از ارزش این روز می‌کاهد.

۲. غفلت از پیوند با صنایع خلاق و اقتصاد: نباید این روز را صرفاً در حصار دانشگاه و حوزه‌های علمیه محصور کرد. طراحی المان‌های شهری، تولید محتوای فاخر در حوزه صنایع دستی (مانند شهر جهانی ملیله ) و برگزاری رویدادهای گردشگری می‌تواند حلقه مفقوده این زنجیره باشد.

۳. نادیده گرفتن نسل جوان و فناوری‌های نوین: برای تداوم این میراث، باید از ظرفیت فضای مجازی، کارگاه‌های آموزشی و رویدادهای تعاملی برای جذب نسل جوان استفاده کرد، چنان‌که برگزاری برنامه‌های مجازی در کنار مراسم حضوری می‌تواند مؤثر باشد .