در سال‌های اخیر، تبلیغات گسترده در شبکه‌های اجتماعی و ترند شدن داروهای دیابت با برندهای مختلف، توجه جامعه را به میان‌بری تازه برای رسیدن به تناسب اندام جلب کرده است. بخش عمده این داروها در اصل برای کنترل قند خون بیماران مبتلا به دیابت نوع ۲ توسعه یافته بودند، اما به دلیل تأثیر چشمگیر در مهار اشتها خیلی زود به ابزاری فراگیر برای لاغری سریع تبدیل شدند. با این حال، مصرف خودسرانه یا بدون غربالگری پزشکی این داروها زنگ خطری جدی برای سلامت عمومی به صدا درآورده است.
با افزایش نگرانی‌ها درباره مصرف خودسرانه داروهای تزریقی کنترل وزن، سازمان غذا و دارو اعلام کرد از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا ۱۵ شهریور ۱۴۰۵، ۴۹ گزارش عارضه مرتبط با این داروها ثبت شده که ۹ مورد آن جدی بوده است.
شاید تلخ‌ترین یافته برای مصرف‌کنندگان این باشد که اثر دارو تا زمانی باقی می‌ماند که تزریق ادامه داشته باشد. در مطالعه الحاقی کارآزمایی STEP 1، یک سال پس از قطع سماگلوتاید و خروج از برنامه مداخله سبک زندگی، شرکت‌کنندگان به‌طور میانگین حدود دو‌سوم وزن از دست‌داده خود را دوباره به دست آوردند؛ گروه سماگلوتاید ۱۱.۶ واحد درصد از وزن کاهش‌یافته را بازیافت، در حالی که این رقم برای گروه دارونما تنها ۱.۹ واحد درصد بود.
اما نکته مهم اینجاست که در کشور ما این آمپول به‌راحتی در دسترس است و در بیشتر داروخانه‌ها و فروشگاه‌های آنلاین، این دارو بدون نسخه و تجویز پزشک در اختیار عموم قرار می‌گیرد؛ آمپولی که مختص بیماران دیابتی است، در حالی که در سال‌های گذشته در برخی مقاطع با کمبود داروی دیابت مواجه بوده‌ایم.
محمد هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی خبرگزاری قاصدک شرق با اشاره به اینکه این داروها در موارد مشخصی برای مدیریت وزن و درمان دیابت نوع ۲ کاربرد دارند، تأکید کرد: استفاده از این داروها برای همه افراد و صرفاً با هدف لاغری سریع، به‌هیچ‌وجه درست نیست و حتماً باید با تشخیص و تجویز پزشک انجام شود.
وی با ابراز نگرانی از تبدیل شدن یک داروی تخصصی به کالای زیبایی تحت تأثیر تبلیغات فضای مجازی و توصیه‌های غیرعلمی افزود: متأسفانه افراد بدون بررسی شرایط جسمی و سوابق پزشکی به مصرف این داروها روی می‌آورند. سازمان غذا و دارو نسبت به این موضوع بی‌تفاوت نیست و گزارش‌هایی از عرضه و تبلیغات غیرمجاز این داروها در برخی مراکز زیبایی، باشگاه‌های ورزشی و اماکن فاقد مجوز دریافت کرده‌ایم که برخورد با آن‌ها در دستور کار معاونت‌های غذا و دارو و بازرسی وزارت بهداشت قرار دارد.
سخنگوی سازمان غذا و دارو با تأکید بر اینکه این داروها باید فقط از طریق داروخانه‌های مجاز و با نسخه معتبر پزشک تهیه شوند، یادآور شد: تبلیغ دارو برای عموم مردم مشمول محدودیت‌های قانونی است؛ هرچند میان اطلاع‌رسانی در کنگره‌ها و سمینارهای علمی برای پزشکان با تبلیغات عمومی تفاوت وجود دارد.
هاشمی درباره آمار عوارض جانبی این داروها گفت: با توجه به بررسی‌های انجام‌شده در اداره کل پایش فرآورده‌های سلامت، از ابتدای سال ۱۴۰۴ تا ۱۵ شهریور امسال (۱۴۰۵)، ۴۹ گزارش عارضه مرتبط با یکی از این داروها ثبت شده که متأسفانه ۹ مورد آن جدی بوده است. عوارضی مانند مشکلات گوارشی، التهاب پانکراس (لوزالمعده) و مشکلات کیسه صفرا از جمله مواردی است که باید بسیار جدی گرفته شود.
وی در پاسخ به پرسشی درباره مقایسه این داروها با انسولین و وضعیت فراوانی آن‌ها در بازار غیررسمی تصریح کرد: فراوانی یک دارو در فضای مجازی و بازار غیررسمی لزوماً به معنای تأمین گسترده و قانونی آن نیست. باید میان توزیع رسمی و عرضه خارج از شبکه تفاوت قائل شد. هر دارو زنجیره تأمین، میزان تقاضا و شرایط واردات خاص خود را دارد و برای قضاوت دقیق درباره میزان واردات یا تولید، باید آمار رسمی را بررسی کرد.
هاشمی در پایان خاطرنشان کرد: ما با درمان علمی چاقی مخالفتی نداریم، اما دارو نباید قربانی تبلیغات و مد لاغری شود. کاهش وزن زمانی ارزش دارد که به سلامتی بیشتر منجر شود، نه اینکه سلامت مردم به اسم داروهای لاغری به خطر بیفتد.
ارسال نظر شما
مجموع نظرات : 0 در انتظار بررسی : 0 انتشار یافته : 0